“Το Τόξο της Ζωής”

 Ανάγκη για εκτόξευση με Αξίες και Αυτογνωσία στην Εποχή του Μέλλοντος.

Της Έφης Χρήστου, CSTP 1

“Είσαι το τόξο από το οποίο τα παιδιά σου
ωσάν ζωντανά βέλη
ξεκινάνε για να πάνε μπροστά”.

Το ποίημα του Λιβανέζου ποιητή Χαλίλ Γκιμπράν “Για τα Παιδιά” γίνεται αφορμή να αναλογιστούμε τη πορεία μας, καθώς και την αναγκαιότητα να αντιληφθούμε τι είναι πραγματικά σημαντικό στη σύγχρονη εποχή.

Αυτό που μας χαρίζει τις ρίζες για να σταθούμε στο ύψος μας αλλά και τα φτερά για να βρούμε το νόημα και σκοπό στη ζωή.

Πραγματεύεται τις οικογενειακές σχέσεις σαν ψυχές που δεν περπατούν σε μια γραμμή αλλά σαϊτεύουν τον ουρανό!

Το τόξο, συμβολίζοντας το γονιό ή τις αξίες και σταθερές μας, κρατά το βέλος, έτοιμο να το απελευθερώσει.

Το βέλος, που είναι το παιδί ή η επίτευξη σκοπού, εκτοξεύεται με αυτοπεποίθηση και πίστη. Πετά με δύναμη και ενθουσιασμό, χαράζοντας τον δρόμο του.

-Πόσο σταθερό και δυνατό πρέπει να’ ναι το τόξο που κρατά το βέλος;
-Πόσο πρέπει να πιεστεί και πότε να αφεθεί ελεύθερο;
-Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την έλλειψη ουσιαστικής εκπαίδευσης και να εξελιχθούμε σε πιο συνειδητοποιημένους και ενεργούς ανθρώπους για εμάς και τους νέους που ορίζουν το μέλλον;

-Πόσα παιδιά εκτοξεύτηκαν στη ζωή χωρίς ουσιαστικά εφόδια και “τραυματισμένα”  από ήδη ψυχικά τραυματισμένους γονείς, κι αυτοί θύματα θυμάτων;
Ζούμε σε μια εποχή γεμάτη από παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν βία, κρίση, στρες, απώλεια προσωπικής συνοχής και ανασφάλεια.

Στην Ευρώπη η συνταγογράφηση αντικαταθλιπτικών έχει αυξηθεί κατά κόρον σύμφωνα με τα στοιχεία της European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. Η εμπλοκή νέων σε εγκληματικές δραστηριότητες αυξάνεται και τους βρίσκει να

ψάχνουν την αυταξία τους και να προσδιορίζουν το « έσω» τους μέσα από τις αντιδράσεις κάποιου άλλου « έξω» τους.
Πως θα δημιουργηθεί μια υγιή ηγετική οικολογία, με σκοπό και στόχο τις ανώτερες ανάγκες , κατά Maslow, όπως η επιτυχία και ευτυχία;

Η έρευνα από τα πανεπιστήμια Χάρβαρντ , το κέντρο Ερευνών Carnegie και το Stanford Research καταλήγει ότι το 85% της επιτυχίας της εργασίας πηγάζει στα soft skills (συναισθηματική νοημοσύνη, ευελιξία, κριτική σκέψη κλπ) και μόνο το 15% της επιτυχίας της εργασίας προέρχεται από hard skills και γνώσεις.

Γνωρίζουμε αυτά τα στατιστικά στοιχεία από το 1918 και μόλις το 27,6% των δαπανών κατάρτισης επικεντρώνεται σε αυτή την εκπαίδευση, παρόλο τη τεράστια σημασία της!

Η επιτυχία φέρεται ως αποκλειστική ευθύνη . Οτιδήποτε προέρχεται από «έξω» μπορεί να βοηθήσει ως γνώση και εξέλιξη για να αντιληφθούμε καλύτερα το «έσω» και να επιλέξουμε την φθίνουσα ή ανιούσα κατεύθυνση της ευτυχίας μας.

Ο Martin Seligman, ψυχολόγος και συγγραφέας του “Authentic Happiness” , αναλύει την έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Happiness Studies, όπου ακολούθησαν σχεδόν 1 εκατομμύριο στρατιώτες του στρατού των Η.Π.Α. στην προσωπική και επαγγελματική τους πορεία για σχεδόν πέντε χρόνια. Το πόρισμα έδειξε πως η ευτυχία γεννά την επιτυχία σε κάθε πτυχή της ζωής μας και όχι τ’ αντίθετο!!!!

Η ικανοποίηση των αναγκών μας εξαρτάται από εμάς και ανάλογα το μετακίνητρο μας , απ’ αυτό που απορροφά τη προσοχή μας !!

Αν επενδύουμε σε εργαλεία που ενισχύουν τις ανάγκες μας , σε ομάδες και πλατφόρμες για θέματα βελτίωσης ή την ανάπτυξη αξιών και δεξιοτήτων ζωής μέσα από προγράμματα εκπαίδευσης γονέων και παιδιών ή coaching συνεδρίες, δημιουργούμε το θεμέλιο για ευτυχισμένες επιλογές και μια ισορροπημένη ζωή .

Σε συνδυασμό δε με τη κατάλληλη κοινωνική αλληλεπίδραση ,μπορούν να αλλάξουν όλες οι δυναμικές!
θα μπορούσε να αποτελέσει την πραγματική μόδα που χρειαζόμαστε!!
Αν θέλουμε να μάθουμε να βλέπουμε ολόκληρη τη κίνηση και ομορφιά της ζωής , χρειάζεται να στραφούμε στις θεμελιώδες ανάγκες και να ενδυναμώσουμε την οικογένεια, το ατομικό και κοινωνικό ηθικό υποστήριγμα .

Σταμάτα να συμπλέεις μόνο με την πραγματικότητα. Αναζήτησε την προοπτική και τη δυνατότητα
Συνδέσου με την εσωτερική και εξωτερική προοπτική, ευκαιρία και δυνατότητα.

Δες τη ζωή μέσα από το φακό της δυνατότητας, όχι της πραγματικότητας.
Η εσωτερική και η εξωτερική δυνατότητα είναι οι καλύτεροι οδηγοί σας.
Σταμάτα να είσαι ένας αιώνιος ονειροπόλος. Προτίμησε να είσαι ένας πιθανός νικητής.
Ας δούμε γιατί.

Σου προτείνω να αλλάξεις οπτική. Άσε το κυνήγι της πραγματικότητας και αγκάλιασε τη δυνατότητα – τόσο μέσα σου όσο και αυτή στον κόσμο γύρω σου.

Αντί να περιορίζεσαι από αυτό που είναι, εξερεύνησε τι θα μπορούσε να είναι.

Φαντάσου να βλέπεις τη ζωή σου μέσα από το φακό της δυνατότητας, καθοδηγούμενος/η  από τις εσωτερικές και εξωτερικές δυνατότητες. Αυτές οι δυνατότητες δεν είναι απλώς όνειρα, είναι τα αστέρια που μας οδηγούν στην επιτυχία.

Οι κλασικές διδασκαλίες, κυρίως του Αριστοτέλη, τονίζουν την επιδίωξη μιας ενάρετης ζωής για αληθινή ευτυχία, μια έννοια γνωστή ως ευδαιμονία.

Αρετές όπως η φρόνηση (practical wisdom), η δικαιοσύνη, η γενναιότητα, η αυτοκυριαρχία, η γενναιοδωρία και η ειλικρίνεια, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του χαρακτήρα μας. Η καθημερινή άσκηση αυτών των αρετών τις ενισχύει, διαμορφώνοντας τον εαυτό μας σε καλύτερα άτομα.

Οι σύγχρονοι μελετητές όπως ο Seligman, ο ιδρυτής της θετικής ψυχολογίας και η ομάδα του έχουν επεκτείνει αυτόν τον κατάλογο, προσθέτοντας σύγχρονες αρετές όπως η δημιουργικότητα, η ηγεσία, η ομαδική εργασία και η ενσυναίσθηση, που είναι ζωτικής σημασίας στη σημερινή κοινωνία.

Η ουσία της αρετής βρίσκεται στην εύρεση του μέσου – της τέλειας ισορροπίας μεταξύ των δύο άκρων, της έλλειψης και της υπερβολής της αρετής.

Για παράδειγμα, η γενναιότητα βρίσκεται ανάμεσα στην απερισκεψία και τη δειλία. Έχει να κάνει με το να ενεργείς κατάλληλα, με την κατάλληλη πρόθεση, την κατάλληλη στιγμή και κατάλληλο τόπο, με το κατάλληλο άτομο και με την κατάλληλη ποσότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιδίωξη της δυνατότητας αναδεικνύεται ως σύγχρονη αρετή – η ισορροπημένη προσέγγιση για την επίτευξη της ευδαιμονίας.

Είναι το μαγικό σημείο ανάμεσα στην ολοκληρωτική άρνηση και την ανελέητη ονειροπόληση. 

Είναι η Δυνατότητα εν δράσει.

Η πραγματικότητα από μόνη της δεν είναι αρετή. Στερείται το πλεόνασμα ή το έλλειμμα που απαιτείται για την ανάπτυξη και την πρόοδο.

Ωστόσο, όταν η πραγματικότητα συνυφαίνεται με το σκοπό, μεταμορφώνεται σε Δυνατότητα – ένα μείγμα συναισθημάτων, ενεργειών και κίνησης που μας ωθεί μπροστά.

Η αναζήτηση της πραγματικότητας χωρίς ουσιαστικό σκοπό οδηγεί σε άσκοπες προσπάθειες, ατελείωτες συζητήσεις ή ημιτελείς δημιουργίες.

Η πραγματικότητα αποκτά νόημα όταν συγχωνεύεται με τον ουσιαστικό σκοπό, οδηγώντας στην ανακάλυψη της δυνατότητάς μας.

Το εσωτερικό δυναμικό περιλαμβάνει τα ταλέντα, τα κίνητρα και τις φιλοδοξίες μας, ενώ το εξωτερικό δυναμικό σχετίζεται με εξωτερικούς παράγοντες – περιβάλλον, κοινωνία, οικονομικά, πολιτική, τεχνολογία και σχέσεις.

Ο εντοπισμός της αποστολής μας και η κατανόηση του εξωτερικού μας περιβάλλοντος μας δίνει τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε ένα σχέδιο δράσης ενώ αναγνωρίζουμε πιθανές απειλές.

“ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ, ΜΗΔΕΠΟΤΕ ΚΑΤΑ ΤΑ’ ΑΥΤΟ ΜΕΝΕΙΝ”

Η φράση πρωτοειπώθηκε από τον Ηράκλειτο 535-475 π.χ στην Έφεσο και σημαίνει, “όλα είναι ρευστά και τίποτα δεν μένει το ίδιο”

Η συνεχής αλλαγή είναι μέρος της ζωής και μας συνοδεύει από τότε που γεννιόμαστε. Ενώ υφιστάμεθα πολλές αλλαγές κατά την διάρκεια του βίου μας επί των οποίων δεν έχουμε έλεγχο –   όπως είναι η γήρανση, αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον μας και πολλές άλλες –  υπάρχουν και άλλες σημαντικές εξελίξεις οι οποίες συμβαίνουν ή όχι με την δική μας πρωτοβουλία ή αμέλεια.

Ο χειρισμός και η αντιμετώπιση των  αλλαγών  αυτών έχει καθοριστικό ρόλο για την πορεία της ζωής μας. Έχουμε την επιλογή να παρέμβουμε συνειδητά και να τις οδηγήσουμε προς την κατεύθυνση που επιθυμούμε ή να μην παρέμβουμε και να τις παρακολουθούμε ως αδρανείς παρατηρητές.

Στη διάρκεια της σχολικής μας περιόδου μαθαίνουμε δεξιότητες, αποκτούμε γνώσεις και εστιασμένη εξειδίκευση σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις όπως επιστημονικές, καλλιτεχνικές, πνευματικές και άλλες. Η μάθηση αυτή είναι πολύ χρήσιμη και απαραίτητη. Αυτό που δεν μαθαίνουμε με κάποιον προγραμματισμένο και εστιασμένο τρόπο, είναι κάποιες βασικές αρχές και κατευθύνσεις για να ζούμε καλά.

Τα  μαθήματα ζωής ξεκινάνε  από την βρεφική μας ηλικία  με πρωταγωνιστές τους γονείς μας και συνεχίζονται με τις προσωπικές εμπειρίες οι οποίες φιλτράρονται, κυρίως, από το διαμορφωμένο από θρησκευτικά δόγματα και ιδεολογικές δοξασίες πολιτικο-κοινωνικό περιβάλλον.

Τα μαθήματα αυτά και η επίδρασή τους στον τρόπο σκέψης μας συνιστούν και αποτελούν τις αρχικές συνθήκες αυτού που είμαστε και διαγράφουν το εν δυνάμει αυτού που θα μπορούμε να γίνουμε, άρα το πεπρωμένο μας. Ελέγχοντας τα πιστεύω μας και τις σκέψεις μας ελέγχουμε και συμπεριφορές και πράξεις, τις οποίες αν εμποδίσουμε να γίνουν συνήθειες, ίσως μπορούμε να ελέγξουμε το προδιαγεγραμμένο πεπρωμένο μας.

Άρα ξεκινάμε το ταξίδι της ζωής με περιορισμούς, διαφορετικούς για το κάθε άτομο, που τους περιχαρακώνουν οι αρχικές συνθήκες όπως αναφέραμε παραπάνω. Όμως, παρά τους όποιους προσωπικούς περιορισμούς, καλούμεθα να υλοποιήσουμε όλες τις απαραίτητες αλλαγές στη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, ώστε να φτάσουμε σ’ ένα σημείο που κοιτώντας πίσω, και χωρίς εκλογικεύσεις, να είμαστε ευγνώμονες για αυτήν και ό’τι αυτή μας προσέφερε.

Ίσως η έλλειψη  σχολικών προγραμμάτων διδασκαλίας του ευ ζείν, θα μπορούσε να αποδοθεί στις πολλές εξατομικευμένες αφετηρίες των αρχικών συνθηκών, που, εκπροσωπούμενες από τους μαθητές της ίδιας ηλικίας,  θα τους διαχώριζαν σε πολλά διαφορετικά επίπεδα γνώσης. Και όμως, η υπόθεση αυτή ανατρέπεται δεδομένου ότι τόσο στις ΗΠΑ το 2013 όσο και στο ΗΒ το 2015 υπήρξαν πρωτοβουλίες για την εισαγωγή της  Ενσυνειδητότητας (Mindfulness) – η ικανότητα να επικεντρώνει κανείς την προσοχή του σε ότι βιώνουμε την παρούσα στιγμή χωρίς να αποσπάται από εξωτερικά ερεθίσματα ή εσωτερικές σκέψεις και κρίσεις – στα σχολεία, σε χώρους εργασίας κ.λ.π. Πρόσφατα και άλλες χώρες έχουν υιοθετήσει όμοια προγράμματα καθοδηγούμενες είτε από τα πλεονεκτήματα που αυτά προσφέρουν είτε ως προληπτικά μέτρα έναντι των πιθανολογούμενων προβλημάτων σε σχέση με την ψυχική υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προβλέπει ότι μέχρι το 2030 προβλήματα  ψυχικής υγείας θα αποτελούν σοβαρή πρόκληση σε ένα περιβάλλον συνεχώς μεταβαλλόμενο και συνεπώς αγχωτικό.

Η παραπάνω πρόβλεψη κάνει ακόμη περισσότερο επιτακτική την ανάγκη μαθημάτων για την επιδίωξη μιας συνεχούς αλλαγής προς υγιέστερη ζωή τόσο της νοητικής όσο και φυσικής υπόστασής μας

Ας ελπίσουμε ότι οι κοινωνίες θα αντιληφθούν την ανάγκη ένταξης στα σχολικά προγράμματα μαθημάτων για την κάλυψη της παραπάνω κυριολεκτικά ζωτικής ανάγκης.

Γεννάται το ερώτημα, μπορούμε να αλλάξουμε?

 Συχνά ακούμε ότι οι άνθρωποι δεν αλλάζουν και εν τούτοις, μέσω των Νευροεπιστημών, γνωρίζουμε σήμερα ότι ο νους διαθέτει την ρυθμιστική ιδιότητα, ήτοι παρακολούθηση και διορθωτική παρέμβαση όπου και όταν αυτό απαιτείται. Η ιδιότητα αυτή, όταν αξιοποιηθεί για την αλλαγή στον τρόπο παρακολούθησης, οδηγεί στην επίγνωση (awareness), και στην αλλαγή της συμπεριφοράς του ατόμου.

Με την επίγνωση , που είναι η συνειδητή εστίαση της προσοχής προς μια κατεύθυνση, δεν αλλάζει μόνο ο τρόπος λειτουργίας του εγκεφάλου αλλά κι’ αυτή η ίδια η δομή του

Ένας αποδεδειγμένος καταλύτης για  αλλαγή είναι η προσέγγιση που υιοθετεί το Coaching.

“COACHING” ως Καταλύτης Αλλαγής του Ατόμου“

 Ας ξεκινήσουμε με τον ορισμό του Coaching που σύμφωνα με τον ICF, σε ελεύθερη μετάφραση, είναι : “O ICF (International Coaching Federation) ορίζει το Coaching ως μια διαδραστική διαδικασία  με τον Coachee σε μια δημιουργική σχέση που γεννά για τους Coachees ανεξερεύνητες μέχρι τότε σκέψεις και ιδέες που τους εμπνέουν να σχεδιάσουν και υλοποιήσουν αλλαγές ώστε να μεγιστοποιήσουν το προσωπικό και επαγγελματικό τους δυναμικό.

Προσωπικά, το Coaching το γνώρισα σε δύο στάδια:

Α) Πρώτο Στάδιο, στην εφαρμογή του στον εργασιακό χώρο,  όπου συμμετείχα στην  καθιέρωση Coaching Culture.  Υπήρξε μια επιχειρησιακή πρωτοβουλία η οποία θα γεφύρωνε τα κενά μεταξύ διαθέσιμων και αναγκαίων προϋποθέσεων επίτευξης ατομικών και επιχειρησιακών στόχων, όπως:

–         γνώσεων και δεξιοτήτων μέσω εκπαίδευσης και εμπειρίας.

–         συμπεριφορών, μέσω υιοθέτησης αξιών και μέσω βελτίωσης της αυτογνωσίας και επικοινωνίας.

–         του κλίματος εμπιστοσύνης μέσω μετρήσιμης αξιοσύνης.

–         διαχείριση αλλαγής.

–         διατήρηση ψυχολογικής ισορροπίας.

Η εμπειρία αυτή ήταν βιωματική και αντλούσε την γνώση περί του Coaching από την εφαρμογή του σε συγκεκριμένο επιχειρησιακό χώρο.

Β) Δεύτερο Στάδιο, παρακινούμενος από το ενδιαφέρον που μου προξένησε το Πρώτο Στάδιο,  αποφάσισα να εγγραφώ και παρακολουθήσω ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα Coaching. Εδώ το φάσμα γνώσης ήταν ευρύτερο και εστιασμένο περισσότερο στο θεωρητικό του υπόβαθρο

Παρακολουθώντας τα μαθήματα, διαπίστωσα ότι είχα ελλιπή εικόνα για το Coaching.

Γιατί λέω ελλιπής η εικόνα?

Στο εταιρικό περιβάλλον ιδιαίτερη έμφαση δίδεται  σε θέματα επικοινωνίας, ηγεσίας, στην υιοθέτηση θεμελιωδών αρχών συμπεριφοράς βασισμένη σε αξίες, ή αρετές κατά τον Πλάτωνα, και στην μάθηση πώς να μαθαίνεις.

Εκεί, στον εργασιακό χώρο, γνωρίζουμε τους στόχους της εταιρείας οι οποίοι, διαμοιραζόμενοι κλιμακωτά σε διευθύνσεις και άτομα, αποτελούν το ζητούμενο που είναι γνωστό και στον προϊστάμενο και στον υφιστάμενο.

Δεν ισχύει το ίδιο όταν αντί των συγκεκριμένων επιχειρησιακών στόχων καταγινόμαστε με ατομικές επιδιώξεις σε πολλαπλές πτυχές της ζωής με το ζητούμενο, πολλές φορές, άγνωστο και στον ίδιο τον coachee.

Κι εδώ γίνεται εμφανής η ανάγκη όχι μόνον για την επιστήμη αλλά και για την τέχνη του Coaching και την σύνδεσή του με την φιλοσοφία,

Οι coaches βοηθούν τους ανθρώπους να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν στον εγκέφαλο  να χαράξει ένα νέο δίκτυο. Να τους βοηθήσει να αναγνωρίζουν και να ενεργούν επί των πραγματικών επιλογών που βρίσκονται διαθέσιμες ενώπιόν τους, μακριά από τους περιορισμούς των όποιων εμπειριών και σκέψεων με τις οποίες έχουν ταυτιστεί και τους κρατούν στην αιχμαλωσία του δικού τους στενού και υποκειμενικού κόσμου της αυτοεπιβεβαίωσης.

Ποιες έννοιες θα μπορούσαμε να εντάξουμε στο μάθημα ζωής του οποίου την έλλειψη έρχεται να αποκαταστήσει το Coaching? 

Θα μπορούσα να αναφέρω μερικές ,  υπό τύπον ερωτήσεων και προβληματισμού που μπορεί ο καθένας να θέσει στον εαυτό του ως ένα πρώτο στάδιο αυτό-coaching.

·        Πως χειριζόμαστε την αβεβαιότητα, μια  αναπόφευκτη βεβαιότητα ενώ βρισκόμαστε ακόμη εν ζωή? Την αντιμετωπίζουμε ως διαχειρίσιμη πρόκληση ή ως πηγή άγχους?

·        Πως αντιμετωπίζουμε την υποκειμενική εμπειρία του άλλου? Με κατανόηση και σεβασμό ή την αγνοούμε και την απορρίπτουμε ?

·        Αναγνωρίζουμε τα τρία επίπεδα ακοής όταν παρακολουθούμε κάποιον τρίτο να ομιλεί – την ιστορία του άλλου, τον εσωτερικό μας διάλογο, και την δική μας ερμηνεία της ιστορίας -? Ο Robert McCloskey ( πρώην εκπρόσωπος τύπου Πενταγώνου) συνοψίζει σε μια φράση τα παραπάνω «Γνωρίζω ότι πιστεύεις ότι καταλαβαίνεις αυτό που νομίζεις ότι είπα αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι συνειδητοποιείς ότι αυτό που άκουσες δεν είναι αυτό που εννοούσα.

 ·        Πως κάνουμε τις επιλογές μας: τις περιορίζουμε σε ένα δίλημμα ή το κάνουμε τουλάχιστον τρίλημμα αποφεύγοντας τον αναγκαστικό περιορισμό των δύο επιλογών? Και στη συνέχεια πως τις αξιολογούμε

·        Γνωρίζουμε τι είναι κριτική σκέψη ώστε α) να μπορούμε να διευρύνουμε τον ορίζοντα των επιλογών μας και β) να επιλέξουμε τις ορθές?

·        Κάνουμε συνειδητά την διάκριση μεταξύ γραμμικής και μη γραμμικής συμπεριφοράς ενός συστήματος? Διάκριση που παραπέμπει σε συμπεριφορές προβλέψιμες ή σε αντιδράσεις απρόσμενες ώστε να αποφεύγουμε εκπλήξεις ή ανατροπές σχεδίων?

·        Η σκέψη μας είναι συστημική? Εστιάζουμε την προσοχή μας σε σχέσεις και αλληλοεξαρτήσεις ή σε μεμονωμένα μέρη αποξενώνοντας την σκέψη μας από την συνολική εικόνα? (Dr. P. Senge, [1] *)

 ·        Βλέπουμε μόνον την επιφάνεια, επαναπαυόμενοι στην επίλυση συμπτωμάτων ή εστιαζόμαστε στην αναζήτηση και άρση των αιτίων που συνεχίζουν να υποβόσκουν?

·        Η λογική πρέπει να επιβάλλεται επί των συναισθημάτων ή τα συναισθήματα επί της λογικής? Υπάρχει τρίτη επιλογή?

·        Ποια έμφαση δίνουμε στην έννοια χρόνος ο οποίος θεωρείται μη αναστρέψιμος και πεπερασμένος?

·        Οι συνομιλίες συνδέουν ανθρώπους. Είναι δυνατόν συμπεριφορές ατόμων που συμμετέχουν στην συνομιλία να επιδρούν στην υγιή λειτουργία του εγκεφάλου των υπολοίπων?

Στον κόσμο της ενσυνειδητότητας, υπάρχει μια παράδοξη και μεταμορφωτική έννοια που είναι γνωστή ως η στάση του νου “Δεν γνωρίζω”.

H υιοθέτηση της στάσης του νου “Δεν γνωρίζω” μπορεί να είναι ένα ανεκτίμητο πλεονέκτημα τόσο για τους coaches όσο και για τους πελάτες έστω και αν φαίνεται κάτι αδιανόητο.

Σε αυτό το άρθρο θα επικεντρωθώ σε έξι πολύ σημαντικές πτυχές που η στάση “Δεν γνωρίζω” βοηθάει και εμπλουτίζει το ταξίδι του coaching αλλά και της ενσυνειδητότητας (mindfulness).

1. Κατανοώντας το νου “Δεν γνωρίζω”

Αυτή η στάση νου, στον πυρήνα της, μας καλεί να προσεγγίσουμε τη ζωή με τη φρεσκάδα και το θαύμα ενός αρχάριου νου, απαλλαγμένο από τους περιορισμούς αυτού που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε.

Ο Σωκράτης έλεγε “Εν οίδα ότι ουδέν οιδα”.

Σε μια κοινωνία που αγαπά την τεχνογνωσία και τη βεβαιότητα, η υιοθέτηση του μυαλού “Δεν γνωρίζω” μπορεί να φαίνεται δύσκολη και λίγο φοβιστική.

Ιδιαίτερα όταν πιστεύουμε ότι ο coach (ή ο καθένας στον τομέα του είναι expert).

2. Eλευθερία από την κριτική

Ο νους μας συνεχώς κρίνει και επικρίνει.

Ιδιαίτερα σε μια coaching συνάντηση – παρόλο που γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε εμείς ως coaches που έχουμε τις απαντήσεις- υπάρχει μέσα μας μια φωνή που φωνάζει ότι πρέπει να τα γνωρίζουμε όλα.

Έτσι μερικές φορές μπορεί να κρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας.

Όταν αναγνωρίζουμε ότι δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις, είμαστε λιγότερο διατεθειμένοι να κρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας ή τους άλλους.

Αυτή η απουσία κριτικής δημιουργεί έναν χώρο συμπόνιας και αποδοχής, τόσο για τον εαυτό μας όσο και για εκείνους με τους οποίους αλληλεπιδρούμε.

3. Αγκαλιάζοντας την αβεβαιότητα

Η ζωή είναι εγγενώς αβέβαιη και το μυαλό “Δεν γνωρίζω” μας καλεί να αγκαλιάσουμε αυτήν την αβεβαιότητα αντί να της αντισταθούμε. Όταν κάνουμε πρακτική mindfulness (διαλογιζόμαστε) δεν γνωρίζουμε τι πρόκειται να αναδυθεί.

Συνεπώς υπάρχει χώρος για αβεβαιότητα και για εμπόδια που μπορεί να πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Το ίδιο είναι και στο coaching. Όταν αποδεχόμαστε ότι δεν ξέρουμε πάντα τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, απελευθερωνόμαστε από το άγχος που συχνά συνοδεύει την ανάγκη για βεβαιότητα.

Το “Δεν γνωρίζω” δεν είναι στρατηγική. Απλά, πραγματικά δεν γνωρίζουμε.

Στην πρακτική mindfulness, αυτό μεταφράζεται σε μια προθυμία να είμαστε πλήρως παρόντες στο εδώ και τώρα, αντί να ανησυχούμε για το τι μπορεί να ακολουθήσει.

Μας επιτρέπει να είμαστε σταθεροί, γειωμένοι και ήρεμοι στη μέση της απρόβλεπτης ζωής.

4. Καλλιεργώντας την περιέργεια

Η στάση «Δεν ξέρω» μας ενθαρρύνει να καλλιεργήσουμε μια αίσθηση περιέργειας και απορίας για τον κόσμο γύρω μας.

Αντί να υποθέτουμε ότι καταλαβαίνουμε τα πάντα, προσεγγίζουμε κάθε στιγμή με την ερώτηση, “Τι μπορώ να μάθω από αυτό;”

Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να εμβαθύνουμε στην επίγνωση της παρούσας στιγμής. Γινόμαστε ανοιχτοί στη διερεύνηση των εσωτερικών και εξωτερικών μας εμπειριών.

Η στάση “Δεν γνωρίζω” ενθαρρύνει τους coaches και τους πελάτες να προσεγγίζουν κάθε συνεδρία με φρέσκα μάτια και ανοιχτή καρδιά.

Αντί να υποθέτουμε ως coaches ότι έχουμε όλες τις απαντήσεις, αφήνουμε χώρο για την ανάδυση νέων γνώσεων και προοπτικών.

-Για τον coach, αυτό σημαίνει να επαναδιατυπώσει ερωτήσεις για να προσκαλέσει την περιέργεια παρά την κριτική.

-Για τον πελάτη, σημαίνει να είναι δεκτικός στην ανακάλυψη του εαυτού του και στην προσωπική ανάπτυξη χωρίς προκαταλήψεις για το ποιος πρέπει να είναι ή τι πρέπει να επιτύχει.

5. Χώρος για ανάπτυξη

Ίσως μια από τις πιο ισχυρές πτυχές της στάσης του νου “Δεν γνωρίζω” είναι η ικανότητά του να ενθαρρύνει την προσωπική ανάπτυξη και την αυτοανακάλυψη.

Όταν χαλαρώνουμε και αφήνουμε ό,τι πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε, δημιουργούμε χώρο για να αναδυθούν νέες ιδέες, προοπτικές και εμπειρίες.

Όταν ανοίγει χώρος, αυτό μας επιτρέπει να αναδυθούν κρυφές πεποιθήσεις, φόβοι και μοτίβα που μπορεί να στέκονται ως εμπόδια στην προσωπική ανάπτυξη του coachee (αλλά και του coach)

6. Παρουσία και Σύνδεση

Το “Δεν γνωρίζω” είναι μια πρόσκληση (και πρόκληση θα έλεγα) να κατοικήσουμε πλήρως το παρόν. Ενθαρρύνει τους coaches και τους πελάτες να αφήσουν τις μελλοντικές προσδοκίες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συνδεθούν πιο βαθιά με την παρούσα στιγμή.

Έτσι, ο coach μπορεί να προσφέρει την πλήρη προσοχή του στον coahee και να τον ακούει με γνήσια περιέργεια και ενσυναίσθηση, χωρίς να υποθέτει ότι γνωρίζει ήδη τις σκέψεις ή τα κίνητρά του coachee.

Ο coachee με τη σειρά του μπορεί να συμμετέχει και να δεσμευτεί περισσότερο στη διεργασία του coaching χωρίς το βάρος των προκατειλημμένων ιδεών σχετικά με τους στόχους ή τους περιορισμούς του.

Όταν προσεγγίζουμε ανθρώπους με τη στάση του νου “Δεν γνωρίζω” δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για βαθύτερες και πιο αυθεντικές συνδέσεις.