Τι λες; Ακούς όπως θα ήθελες;

Πόσες φορές έχεις πει τα παρακάτω;

-Σε παρακαλώ άκουσέ με!

-Δεν με ακούς τι λέω.

-Πόσες φορές νοιώθεις ότι δεν σε καταλαβαίνουν και απογοητεύεσαι;

-Πόσες φορές έχεις αποσυρθεί από μια συζήτηση διότι νοιώθεις ότι δεν βγάζεις άκρη;

-Πόσες φορές στο τέλος μιας συζήτησης νοιώθεις να πονάει ο λαιμός σου και μια αίσθηση ότι κουράστηκες χωρίς αποτέλεσμα;

Βλέπεις τον εαυτό σου σε κάποια από τα παραπάνω;

Αν ναι θα σου αποκαλύψω το μυστικό

Έχουμε εκπαιδευτεί πολύ περισσότερο στο να μιλάμε από το να ακούμε.

Μάλιστα ανθρώπους που δεν μιλάνε πολύ μπορεί να τους παρεξηγούμε. Ίσως θεωρούμε εξυπνάδα να πεταγόμαστε να δίνουμε γρήγορα την απάντηση πριν ακόμη τελειώσει την πρότασή του ο ομιλητής.

Στα παράθυρα στην τηλεόραση, όχι τόσο στο ραδιόφωνο, όλοι μιλάνε και δεν ξέρω αν ακούει κανένας. Ίσως λίγο περισσότερο ο δημοσιογράφος, αλλά και αυτός ακόμη που σαν επαγγελματίας ερευνητής θα έπρεπε να ακούει περισσότερο, πολλές φορές για να δείξει “ικανός” ίσως  λέει ό ίδιος αυτά που ρωτάει τον προσκεκλημένο του.

Τα περισσότερα βιβλία έχουν να κάνουν με τον καλό ρήτορα, τον εμπνευστικό ομιλητή και πολύ λιγότερο τον καλό ακροατή.

Μια από τις πιο σημαντικές δεξιότητες στις οποίες εξασκούμαστε πάρα πολύ κατά την εκπαίδευσή μας στο coaching είναι η ενεργητική ακρόαση.

Μου αρέσει  πάρα πολύ το παρακάτω και το μοιράζομαι μαζί σας.

Η ακοή είναι μία από τις 5 αισθήσεις και η ενεργητική ακρόαση είναι δεξιότητα.

Δηλαδή όλοι ακούμε αλλά για να ακούσουμε πραγματικά χρειάζεται να δώσουμε προσοχή σε αυτό που ακούμε. Να το κατανοήσουμε πραγματικά χωρίς δικές μας ερμηνείες ανεξάρτητα αν συμφωνούμε ή όχι με αυτό. Να σεβόμαστε το δικαίωμα της διαφορετικής άποψης και της έκφρασής της.

Άλλωστε αυτό δεν επιθυμούμε από τους άλλους για ότι λέμε οι ίδιοι;

Τι σημαίνει ενεργητική ακρόαση

Ο σκοπός της ενεργητικής ακρόασης είναι να κατανοήσετε τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τις πεποιθήσεις, τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις αξίες του ομιλητή και να αξιολογήσετε την άποψή του, είτε συμφωνείτε με αυτήν είτε όχι.

Η ενεργητική ακρόαση, στην ουσία, είναι η ικανότητα να συγκεντρώνεσαι πλήρως σε αυτά που λέει ή δεν λέει ο συνομιλητής σου και να τον διευκολύνεις να εκφραστεί κάνοντας διευκρινιστικές ερωτήσεις.

Η ενεργή ακρόαση σας βοηθά να ανακαλύψετε την αξία πίσω από κάθε συνομιλία και να φέρετε στο φως πράγματα που είναι σημαντικά για τους συνομιλητές σας και αποτελούν θέμα ουσιαστικής επικοινωνίας.

Ένας απλός ορισμός της ενεργητικής ακρόασης είναι ο παρακάτω

 Ακοή + Προσοχή = Ενεργητική Ακρόαση.

Τι διαφορά έχει η ενεργητική ακρόαση από την ακοή

Η ενεργητική ακρόαση είναι μια δεξιότητα που προάγει την ανάπτυξη των ανθρώπων, ενώ η ακοή είναι μια από τις πέντε αισθήσεις. Συγκεκριμένα, η ενεργητική ακρόαση είναι αποτέλεσμα της ακοής ως μίας από τις πέντε αισθήσεις σε συνδυασμό με την προσοχή στα λόγια, στο σώμα και στα αισθήματα του άλλου.

Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα της ενεργητικής ακρόασης είναι ότι ανακουφίζεστε από την πίεση να έχετε όλες τις απαντήσεις. Ακούγοντας προσεκτικά το άλλο άτομο, το καθοδηγείτε να συγκεντρωθεί στον εαυτό του και σε αυτά που λέει. Με αυτόν τον τρόπο, ανακαλύπτουν νέα πράγματα για τον εαυτό τους ή επιβεβαιώνουν παλιές ανακαλύψεις.

Ακούγοντας προσεκτικά, αποφεύγετε ή αποτρέπετε προβλήματα που μπορεί να προκύψουν σε ένα άτομο ή μια ομάδα.

ΟΦΕΛΗ ΣΤΟ ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.

Η ενεργητική ακρόαση είναι ζωτικής σημασίας σε ένα εταιρικό περιβάλλον για πολλούς λόγους:

1. Προωθεί την αποτελεσματική επικοινωνία: Η ενεργητική ακρόαση επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση του μηνύματος. Όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι οι ιδέες και οι απόψεις τους ακούγονται, είναι πιο πιθανό να επικοινωνήσουν ανοιχτά και ειλικρινά, οδηγώντας σε καλύτερη λήψη αποφάσεων.
2. Προωθεί τη συνεργασία: Η ενεργητική ακρόαση προάγει ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και σεβασμού, το οποίο ενθαρρύνει τη συνεργασία και την ομαδική εργασία. Οι εργαζόμενοι που πιστεύουν ότι οι ιδέες τους ακούγονται είναι πιο πιθανό να συνεργαστούν για την επίτευξη κοινών στόχων και να δεσμευτούν σε αυτές.
3. Αυξάνει την παραγωγικότητα: Οι εργαζόμενοι που νιώθουν ότι τους ακούνε και τους εκτιμούν είναι περισσότερο αφοσιωμένοι και παρακινούνται, οδηγώντας σε αυξημένη παραγωγικότητα. Η ενεργητική ακρόαση μπορεί επίσης να βοηθήσει στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση ζητημάτων ή ανησυχιών που μπορεί να εμποδίζουν την παραγωγικότητα.
4. Μειώνει τις παρεξηγήσεις: Παρεξηγήσεις μπορεί να προκύψουν όταν υπάρχει ασαφής επικοινωνία ή παρερμηνευμένα μηνύματα. Η ενεργή ακρόαση μπορεί να βοηθήσει στη διευκρίνιση των μηνυμάτων και στη μείωση της πιθανότητας παρεξηγήσεων.
5. Ενισχύει τις σχέσεις: Η ενεργητική ακρόαση δείχνει ότι εκτιμάτε τις σκέψεις και τις απόψεις του άλλου ατόμου, κάτι που μπορεί να σας βοηθήσει να χτίσετε πιο δυνατές σχέσεις. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη εργασιακή ικανοποίηση, αφοσίωση και διατήρηση των ταλέντων.

Συνολικά, η ενεργητική ακρόαση είναι μια σημαίνουσα δεξιότητα στο εταιρικό περιβάλλον, καθώς μπορεί να προωθήσει την αποτελεσματική επικοινωνία, τη συνεργασία, την παραγωγικότητα, να μειώσει τις παρεξηγήσεις και να ενισχύσει τις σχέσεις και τη διατήρηση των ταλαντούχων ανθρώπων.

Το feedback & η συνέντευξη της αξιολόγησης απόδοσης

-Πόσες φορές έχετε βρεθεί στη θέση να χρειάζεστε να δώσετε ανατροφοδότηση;
-Πόσες φορές έχετε μεταφέρει τη γνώμη σας για κάποια ιδέα, ή έργο;
-Πόσες φορές έχετε διστάσει ή φοβηθεί ότι η άποψή σας μπορεί να παρεξηγηθεί, να πληγώσει κάποιον ή να χαλάσει μια σχέση;

Οι συναισθηματικές αυτές αντιδράσεις είναι φυσιολογικές, αλλά δεν πρέπει να σας εμποδίζουν να δίνετε και να λαμβάνετε σημαντική ανατροφοδότηση στη ζωή και στην καριέρα σας.

Εάν υπάρχει κάτι που μας βοηθάει να βελτιώνουμε τις επιδόσεις μας και να αναπτύσσουμε τις δεξιότητές μας, αυτό είναι η ανατροφοδότηση. Μπορεί να μην είναι πάντα εύκολο να δώσουμε ή να δεχτούμε ανατροφοδότηση, αλλά αυτό που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για την προσωπική μας ανάπτυξη και επαγγελματική επιτυχία.

Προσωπικά, έχω βρεθεί σε αυτή τη θέση πολλές φορές, ως στέλεχος, ως σύμβουλος και τα τελευταία χρόνια ως coach γι’ αυτό σας κατανοώ απόλυτα:

Kατανοώ ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να είναι δύσκολη και να προκαλεί αναστάτωση. Είναι φυσιολογικό να διστάζετε και να ανησυχείτε για το πώς θα αντιδράσει ο άλλος ή αν θα επηρεάσει αρνητικά τη σχέση σας ακόμη και το κλίμα στον εργασιακό χώρο.

Κατανοώ ότι η διαδικασία της δημιουργίας και της έκφρασης της γνώμης μας μπορεί να είναι δύσκολη και περίπλοκη σε διάφορες περιπτώσεις. Επίσης, κατανοώ ότι η ανατροφοδότηση είναι ένα σημαντικό μέσο για τη βελτίωση των σχέσεων και της επίδοσης.

Δείτε παρακάτω πως μπορώ να βοηθήσω.

Η πιο γνωστή απόδοση του όρου feedback στα ελληνικά είναι η ανατροφοδότηση. Σύμφωνα με το λεξικό του αγαπημένου μας γνωσσολόγου καθηγητή Γεωργίου Μπαμπινιώτη, ανατροφοδότηση σημαίνει αναζωπύρωση. Αναζωπύρωση σημαίνει ότι φουντώνει μία φωτιά η οποία είχε σχεδόν σβήσει.

Αν σκεφτούμε τη φωτιά ως κάτι καταστροφικό εννοείται ότι δεν θα θέλουμε να την αναζωπυρώσουμε με την ανατροφοδότηση, άρα την αποφεύγουμε διότι τη φοβόμαστε.

Σκέφτηκα το παρακάτω:
Αναζωπύρωση σημαίνει και αναθέρμανση, ενίσχυση, τόνωση. Το καλό μέρος της φωτιάς. Αν σκεφτούμε την έννοια της ανατροφοδότησης με θετικό πρόσημο, είναι μία ευκαιρία αναθέρμανσης ενίσχυσης, τόνωσης της σχέσης, τόνωσης του έργου και το κλίματος.

Η ανατροφοδότηση ως αρετή.

Αν δεχτούμε την ανατροφοδότηση ως αρετή, η άριστη διαχείριση της αρετής, η μεσότητα, είναι να δίνουμε την ανατροφοδότηση στον κατάλληλο χρόνο, στον κατάλληλο άνθρωπο, για τον κατάλληλο λόγο, με τον κατάλληλο τρόπο και σε κατάλληλη ποσότητα για καλό σκοπό.

Για να δούμε τώρα ποια μπορεί να είναι τα άκρα της,  η υπερβολή και η έλλειψη.

Αν σκεφτούμε την ανατροφοδότηση ως αναζωπύρωση μιας σχέσης, μιας ιδέας, ενός έργου, η πλήρης έλλειψή της είναι η αδιαφορία και η στασιμότητα.

Η υπερβολή της, θα την έβλεπα ότι είναι η φωτιά, να το κάψεις δηλαδή (!).

Η υπερβολή στην ανατροφοδότηση δημιουργεί κάτι καταστροφικό και προφανώς δεν εξυπηρετεί το σκοπό της ανατροφοδότησης. Ή έλλειψή της στον αντίποδα πάλι έχει αρνητικές συνέπειες. 

Καταλαβαίνω με αυτό τον τρόπο όλα τα εσωτερικά εμπόδια πού δυσκολεύουν σήμερα οποιονδήποτε άνθρωπο να δώσει ανατροφοδότηση.

Η αξιολόγηση απόδοσης.

Ένα πρακτικό παράδειγμα ανατροφοδότησης είναι η συνέντευξη προϊσταμένου – υφισταμένου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων των ετήσιων αξιολογήσεων απόδοσης στη θέση εργασίας.
Οι αξιολογήσεις αυτές γίνονται επώνυμα ή ανώνυμα. Αν η αξιολόγηση γίνει από τον προϊστάμενο είναι επώνυμη.
Αν γίνει από περισσότερους ανθρώπους, η περίπτωση 360, εκτός από τον προϊστάμενο συμμετέχουν κάποιοι συνάδελφοι, κάποιοι συνεργάτες, υφιστάμενοι, ή ακόμα προμηθευτές και πελάτες, ο εργαζόμενος δεν γνωρίζει ποιος έχει δώσει το κάθε αποτέλεσμα, τότε είναι ανώνυμη.

Και στις δύο περιπτώσεις σύμφωνα με τη διαδικασία και τον ουσιαστικό σκοπό του συστήματος, το αποτέλεσμα της αξιολόγησης χρειάζεται να μεταφερθεί στον εργαζόμενο στο πλαίσιο ενός αναπτυξιακού διαλόγου για να βελτιωθεί εργαζόμενος χωρίς βεβαίως να διαταραχτεί η σχέση συνεργασίας.

Αυτός ο διάλογος ζητιέται συνήθως από τους προϊσταμένους ως μία ευκαιρία διαλόγου για την ανάπτυξη του εργαζομένων.

Ο προϊστάμενος μπορεί να έχει όλες τις φοβίες τις οποίες ανέφερα παραπάνω.

Γι’ αυτό το λόγο σε πολλές περιπτώσεις, οι προϊστάμενοι αμφισβητούν το σύστημα της αξιολόγησης απόδοσης, ή το αποφεύγουν όσο μπορούν, ή υποτιμούν την αξία τους ισχυριζόμενοι ότι τους δίνει παραπάνω δουλειά το HR. Επιπλέον παρουσιάζουν δικαιολογίες όπως: δεν έχω χρόνο ή τα ξέρει ήδη ο εργαζόμενος, κουβεντιάζουμε κάθε μέρα, δεν έχω κάτι άλλο να του πω.

Η λύση.

Σε κάποιες περιπτώσεις ζητείται από κάποιο στέλεχος του HR να δώσει το feedback της αξιολόγησης. Σε αυτή την περίπτωση ο προϊστάμενος αποφεύγει όλα τα παραπάνω που τον φέρνουν σε δύσκολη θέση.

Πόσο όμως έχει επιτευχθεί ο σκοπός της αξιολόγησης με αυτό τον τρόπο;

Κάποιες εταιρείες καλούν έναν εκπαιδευμένο και διαπιστευμένο επαγγελματία coach να δώσει την ανατροφοδότηση. Αυτό μου έχει συμβεί, εταιρεία πελάτης μου να με καλέσει να δώσω εγώ την ανατροφοδότηση της αξιολόγησης απόδοσης στα στελέχη της.

Η ανατροφοδότηση της αξιολόγησης απόδοσης από ένα coach.

Γίνεται πολύ καλά και ο εργαζόμενος πραγματικά αντιλαμβάνεται τα δυνατά σημεία και τα σημεία προς βελτίωση διότι ο coach είναι ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας που γνωρίζει την τέχνη ανατροφοδότησης. Γνωρίζει να κάνει τις κατάλληλες ερωτήσεις και το κυριότερο να ακούει. 2 πολύτιμες ικανότητες στην τέχνη της ανατροφοδότησης.

Σε όλες τις περιπτώσεις ο διάλογος με τον προϊστάμενο εξακολουθεί να είναι απαραίτητος.

Τι θα προσέθετε ή τι θα αφαιρούσε κατά τη γνώμη σας;

Tι προτείνεινετε έτσι ώστε να εμπλέκονται στον αναπτυξιακό διάλογο της ανατροφοδότησης, τα κατάλληλα εκπαιδευμένα σε αυτή άτομα, εκτός από τον coach, που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον εργαζόμενο και βρίσκονται στην ίδια την επιχείρηση.
Πώς το βλέπετε να εκπαιδευτούν τα άτομα αυτά στην τέχνη της ανατροφοδότησης και συγκεκριμένα στις coaching δεξιότητες που χρειάζονται για την ανατροφοδότηση;

Η εκπαίδευση των προϊσταμένων στην ανατροφοδότηση.

Η εκπαίδευση των προϊσταμένων στην τέχνη των ερωτήσεων, στην ενεργητική ακρόαση και στην ανατροφοδότηση είναι βασικές δεξιότητες που διευκολύνουν απόλυτα τη συνέντευξη που ακολουθεί την ολοκλήρωση της αξιολόγησης .

Με αυτό τον τρόπο η συνέντευξη ανατροφοδότησης μπορεί να γίνει μία θετική εμπειρία και για τους δύο και δεν θα υπάρχει κανένας λόγος αποφυγής.