Κατά τον τελικό αναστοχασμό της εκπαιδευτικής ημέρας που είχα με την ομάδα μου της σειράς 8 των VIP Coaches & Leaders του Phiosophical Leadership Diploma Level 1 by ICF μια υπέροχη ενσυναισθηματική μαθήτριά μου σταχυολόγησε μια φράση που είπα κατά τη διάρκεια του μαθήματος και την έφερε ως επίλογο.

Η δημιουργικότητα είναι ανάληψη ρίσκου.

Αποφάσισα να γράψω ένα άρθρο σχετικά με την ερμηνεία αυτής της ρήσης και να το μοιρασθώ μαζί σου ώστε αν είναι εφικτό να αποτελέσει κάτι χρήσιμο για σένα.

Επιπλέον λαμβάνω την ευκαιρία να κάνω πιο καθαρό το μήνυμά μου και το σκοπό μου. Ο σκοπός μου τον οποίο εξυπηρετώ με όλες μου τις υπηρεσίες, είναι η εσωτερική και εξωτερική ηγεσία.  Δηλαδή η εσωτερική επίγνωση και η ανάληψη δράσεων που αλλάζουν την εαυτό σου και επηρεάζουν θετικά τους άλλους, ώστε να κάνουν το ίδιο.

Θέλω να σε εμπνεύσω να αναπτυχθείς προσωπικά όχι σαν αυτοσκοπό δηλαδή αποκλειστικά για τη δική σου ικανοποίηση και ευτυχία, αλλά ως απαραίτητη προϋπόθεση της ομαδικής βελτίωσης. Της βελτίωσης των άλλων που θα ακολουθήσουν οικειοθελώς το παράδειγμά σου, με τη βοήθειά σου ή όχι.

Αναφέρομαι εκτενώς στην εσωτερική και εξωτερική ηγεσία  στο νέο βιβλίο μου Philosophical Leadership.

Δες παρακάτω τη συλλογιστική μου σχετικά με τον τίτλο του άρθρου.

Πιστεύω ότι η θυματοποίηση, η γκρίνια, τα συνεχή παράπονα προέρχονται  από την ύπαρξη κάποιου κενού. Κάποιας συναισθηματικής, νοητικής ή πρακτικής έλλειψης. Η συμπλήρωση του κενού  αυτού είναι έναρξη μιας δημιουργικής πράξης, και  η αφετηρία για να γεννηθεί κάτι νέο.

Η απόφαση της αναγνώρισης αλλά και της συμπλήρωσης του κενού είναι δύσκολη, διότι απαιτεί να βγούμε από τον αυτόματο πιλότο και τη ζώνη άνεσης.

Στη συνέχεια να εκτεθούμε σε κάτι νέο, κάτι άγνωστο.

Σε αυτή την περίπτωση το  ανθρώπινο ένστικτο εκπέμπει κατευθείαν sos διότι, το μυαλό πιστεύει ότι κάθε αλλαγή είναι κίνδυνος. Σε έχει προγραμματίσει να προστατευθείς από την αλλαγή ή να μην την κάνεις.

Το μυαλό, σε κάθε νέο, δεν ξεχωρίζει αμέσως το καλό από το κακό, χρειάζεται παύση για να το αξιολογήσει σωστά, ώστε να προστατεύσει ή να παρακινήσει τον άνθρωπο να πάρει την κατάλληλη απόφαση.

-Θα προχωρήσω ή όχι;

-Με ωφελεί ή όχι;

-Ποιες είναι οι προϋποθέσεις;

Ξεκινά η συλλογή δεδομένων, η επεξεργασία και τέλος η λήψη της απόφασης και η κατάλληλη δράση. Η λογική διαδικασία.

Η δημιουργικότητα είναι ανάληψη ρίσκου διότι ξεκινάς κάτι από το μηδέν.

Δεν γνωρίζεις πολλές φορές εσύ ο ίδιος που δημιουργείς, ούτε τη συνέχεια ούτε το τέλος. Επιπλέον δεν γνωρίζεις την ανταπόκριση που θα έχει στους άλλους.

Τα συναισθήματα και τις ερμηνείες που θα γεννηθούν.

Όταν δεν γνωρίζεις φοβάσαι. Ο κίνδυνος νομίζεις ότι βρίσκεται παντού.

Επιπλέον ο  κίνδυνος να εγκαταλείψεις αυτό που άρχισες είναι ακόμα πιο ορατός. Ειδικά αν δεν έχεις ένα δίχτυ ασφαλείας, ένα πλαίσιο.

Στην περίπτωση της ζωγραφικής είναι ο καμβάς.

Μπορείς να αντικαταστήσεις τον καμβά;

Ναι. Βάζοντας ένα άλλο πλαίσιο, ένα άλλο δίχτυ ασφαλείας.

Στην περίπτωση της ζωγραφικής ένα διαφορετικό πλαίσιο είναι ο χώρος, ένα συγκεκριμένος χώρος. Από μονοδιάστατο πλαίσιο πάμε στο τρισδιάστατο.

Το πλαίσιο υπάρχει σε όλα τα έργα τέχνης.

Η ανατροπή έρχεται από την αμφισβήτηση του υπάρχοντος  πλαισίου  και την αντικατάσταση του με ένα καινούργιο = Το δώρο της δημιουργικότητας

Το ρίσκο είναι να μη βρει ο δημιουργός το επόμενο πλαίσιο διότι φοβάται να αφήσει το παλιό.

-Τι θα σε βοηθήσει;

Να αγκαλιάσεις τον κίνδυνο της δημιουργικότητάς σου και να αφεθείς στον οίστρο της.  Να αφεθείς στη χαρά της δημιουργίας, να απολαύσεις τον μέχρι τώρα αταξίδευτο δρόμο σου. Την αβεβαιότητα, την απογοήτευση, την έκπληξη, το κάθε αναγνωρίσιμο ή όχι θετικό και αρνητικό συναίσθημα που ξεπηδά ακάλεστο σε όλη τη διαδρομή.

-Τι θα σε βοηθήσει, να αντέξεις τις οδύνες και να συνεχίσεις τον τοκετό.

Η  πίστη

• στον εαυτό σου
• στους πόρους σου
• στις ευκαιρίες του περιβάλλοντος

Σε αυτό που σε ενέπνευσε και σε εμπνέει, όπως εμένα η ομάδα μου, να εκφραστείς και να απελευθερώσεις τη δημιουργικότητά σου.

Το πλάνο

• Το κεντρικό μήνυμα
• Τα περιεχόμενα
• Η οργάνωση

Το ρίσκο, ο κίνδυνος πάει μαζί με τη δημιουργικότητα, πάει μαζί με κάθε σκέψη και δράση. Χωρίς ρίσκο και αβεβαιότητα δεν υπάρχει δημιουργικότητα.

Χωρίς κάτι νέο που δεν γνωρίζεις ακόμα πως θα το επηρεάσεις και πώς θα εξελιχθεί πώς θα κατανοηθεί από εσένα και το περιβάλλον σου.

Ας γίνουμε μία αλυσίδα ψυχικά χορτάτων ανθρώπων.

Λαμβάνοντας υπόψη μου τα ευρήματα της έρευνας για το βιβλίο του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ)  (2021-22), τις απόψεις γνωστών Ελλήνων εκδοτών σχετικά με το βιβλίο και την ομολογούμενη αύξηση των Ελλήνων που γράφουν και επιθυμούν να εκδώσουν τα βιβλία τους (Μεθενίτης: Αθηνόραμα 29.12.22)  φαίνεται ότι οι Έλληνες γράφουν περισσότερο  από ότι διαβάζουν.

Εντυπωσιάστηκα!

Ως coach κάνω τις παρακάτω ερωτήσεις

-Τι σημαίνει αυτό για σένα;

-Σημαίνει να γράφεις λιγότερο και να διαβάζεις περισσότερο;

-Σημαίνει να γράφεις ή να μη γράφεις;

θα σου πω τι κάνω εγώ!

Κάνω ότι θέλω!

Όταν επιθυμώ να διαβάσω διαβάζω. Χωρίς κάποιο σύστημα. Διαβάζω τα πάντα,  εφημερίδα,  άρθρα,  ποίηση,  λογοτεχνία,  ψυχολογία,  αστυνομικά,  λεξικά  (εννοείται του καθηγητή γλωσσολογίας Γ. Μπαμπινιώτη),  ταξιδιωτικά,  ιστορία,  βιογραφίες,  μεγάλη ποικιλία.

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που το βιβλίο εκτός απο γνώση ήταν καλλιέργεια, πηγή δύναμης και ξεχωριστής ταυτότητας.

Έτσι όσο διάβαζα ένιωθα πιο δυνατή και όσο πιο δυνατή και ξεχωριστή ένοιωθα τόσο διάβαζα.

Πολλές φορές αγόραζα τόσα βιβλία που δεν προλάβαινα καν να τα ανοίξω. Η αγορά τους και μόνο με έκανε να νιώθω τη δύναμη από τη συσσωρευμένη γνώση. Ας μην την είχα στο κεφάλι μου, αρκεί που την είχα στη βιβλιοθήκη μου.

Σου έχω ήδη εξομολογηθεί ότι στα εφηβικά μου χρόνια πήγαινα σε διάφορα όμορφα μέρη και διάβαζα. Σε κήπους, σε μουσεία, σε καφέ με ξεχωριστή αισθητική.

Σήμερα συνεχίζω να πηγαίνω σε όμορφα μέρη όχι όμως για να διαβάσω, αλλά για να γράψω

Κάποια στιγμή ένοιωσα ότι  το κεφάλι μου γέμισε από τις ιδέες , απόψεις, τις  ιστορίες άλλων και δεν άντεχε άλλο. Σαν να έπαθε υπερχείλιση!

Έτσι άρχισα να γράφω περισσότερο. Η γραφή λειτουργούσε ως εκτόνωση.

Έγραφα τα πάντα, ποιήματα,  ιστορίες,  ακόμη και θεατρικό έργο, μυθιστορήματα, αποφθέγματα, άρθρα κλπ.

Έχω γεμίσει συρτάρια με  μπλοκάκια,  τετραδιάκια, σελίδες Α4, κομματάκια χαρτιών, ακόμη και  χαρτοπετσέτες και post it ,  με λέξεις και  με ό,τι κατέβαινε από το κεφάλι μου. Φυσικά σήμερα τα ηλεκρονικά αρχεία, και οι σημειώσεις του τηλεφώνου έχουν τη δική τους πρακτικότητα.

Κάποιες φορές ξυπνάω το βράδυ με μια ιδέα μέχρι μια ολόκληρη ιστορία.  Στο κομοδίνο μου έχω ένα μπλοκάκι για να τις καταγράφω. Όχι πάντα με επιτυχία διότι ο θεός του ύπνου καμιά φορά είναι πιο δυνατός από τη μούσα της συγγραφής.

Το έκανα αυτό πολλά χρόνια μέχρι που ένιωσα την ανάγκη, την καταιγιστική ανάγκη μου να γράφω, να τη μετουσιώσω σε κάτι χρήσιμο.

Έτσι ήρθε το πρώτο μου βιβλίο. Καθαρά επαγγελματικό. Ήθελα να βοηθήσω τα στελέχη με τις βασικές αρχές διοίκησης της ομάδας τους σε συνδυασμό με ένα βασικό νομικό πλαίσιο. ‘Έτσι η δημιουργική μου πλευρά εκτονώθηκε με έναν οδηγό για στελέχη. «Το αλφαβητάριο του Manager» που αρχικά το προσέφερα στα στελέχη της εταιρείας που εργαζόμουν τότε (ΤΙΤΑΝ ΑΕ).

Μετά από χρόνια το   «Το αλφαβητάριο του Manager» εμπλουτίσθηκε και έγινε επίσημα βιβλίο από τις εκδόσεις Κριτική με το τίτλο “Η τέχνης της ειρήνη στον εργασιακό χώρο”.

Όταν μπήκε το coaching στη ζωή μου η συγγραφική μου μανία απέκτησε ουσιαστικό νόημα. Απέκτησε έναν ελκυστικό μεγάλο σκοπό.

Να γίνω διεθνούς φήμης συγγραφέας να βοηθήσω πολλούς περισσότερους ανθρώπους.

Ένας σπουδαίος αυθεντικός σκοπός, πιστεύω ότι γεμίζει τα όποια κενά που κάποιοι παλεύουν μια ζωή να γεμίσουν. Να αποκτήσουν συναισθηματικό σθένος και να ισορροπήσουν.

Γράφω για να επικοινωνώ, να εκφράζομαι, να μοιράζομαι, να δημιουργώ σχέσεις, να ενισχύω ουσιαστικές σχέσεις, να με κατανοούν και να κατανοώ.

Μέσα από αυτό το δημιουργικό μοίρασμα έτρεφα την ψυχή μου.

Τι είναι το Philosophical Leadership;

Είναι παραπάνω από άλλη μια μέθοδο ηγεσίας στην λαοθάλασσα της παγκόσμιας βιβλιογραφίας. Είναι μια νέα νοοτροπία, ένας  νέος τρόπος ζωής. Ένας τρόπος ζωής που λειτουργεί σε όλες τις εκφάνσεις στη ζωή σου. Στην εργασία, στον κοινωνικό σου ρόλο, την καθημερινότητά σου.

Ένας τρόπος ζωής εμπνευσμένος από την αρχαιοελληνική φιλοσοφία.

Ο Σωκράτης, που σύμφωνα με τον Κικέρωνα είναι ο πρώτος φιλόσοφος που κατέβασε τη φιλοσοφία από τον ουρανό στη γη, δηλαδή στην ενασχόληση των φιλοσόφων με τον άνθρωπο, έδωσε την πρώτη «μέθοδο» την καλή ζωή, την ενάρετη ζωή.

Στη συνέχεια ο μαθητής του Σωκράτη ο Πλάτωνας και ο μαθητής του Πλάτωνα ο Αριστοτέλης έδωσαν την πολιτική διάσταση.

Δηλαδή, η καλή ζωή, η ευτυχισμένη ζωή, η επιδίωξη της αριστοτελικής ευδαιμονίας συμπεριλαμβάνει το κοινό καλό.

Κι έχουν απόλυτο δίκιο! Δεν γίνεται κάποιος να ζει καλά χωρίς να δίνει σημασία στην επιρροή που έχει στο περιβάλλον του.

Αν θεωρήσουμε την ηγεσία ως επιρροή, τότε όλοι/ες είμαστε  δυνάμει ηγέτες.

Πρώτα από όλα ηγέτες, έχουμε τον έλεγχο και την επιρροή, του εαυτού μας και των ενεργειών μας.

Ως ηγέτες λοιπόν, ως μονάδες που επηρεάζουμε και δημιουργούμε ιστορία, προτείνω να το «Φιλοσοφήσουμε» περισσότερο δηλαδή να αναγνωρίσουμε τη δύναμή μας και να την αξιοποιήσουμε για μας τους ίδιους και για τους άλλους όσο καλύτερα μπορούμε.

Το μότο μου είναι: Μπορείς καλύτερα!

Το μοντέλο λοιπόν της ηγεσίας που προτείνω το ονόμασα φιλοσοφικό μοντέλο, διότι συμπεριλαμβάνει αυτό που κάνουν οι φιλόσοφοι. Οι φιλόσοφοι από το παρελθόν μέχρι σήμερα διερευνούν το για ποιο λόγο ζούμε και στη συνέχεια ποιος είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να ζούμε.

Οι ηγέτες του σήμερα προτείνω να κάνουν το ίδιο:

-Να δουν τη ζωή τους σε δύο διαστάσεις και συγκεκριμένα τις παρακάτω:

-Να μάθουν για ποιο λόγο κάνουν ότι κάνουν, τι τους κινητοποιεί να εξασκούν την ηγεσία, να εμπνέουν, να ενθουσιάζουν να ωθούν τους άλλους να κάνουν τη δουλειά τους όπως πρέπει, να δίνουν οι ίδιοι τις λύσεις, να γίνονται καλύτεροι επαγγελματίες και άνθρωποι, να προετοιμάζουν άλλους νέους ηγέτες, όχι πιστούς ακολούθους αλλά μοναδικούς και διαφορετικούς ηγέτες.

Βλέπετε δεν χρησιμοποιώ τη λέξη «καθοδήγηση» η οποία για άλλους είναι συνυφασμένη με την ηγεσία. Διότι το Philosophical Leadership εκτός από τη φιλοσοφία ως σημαντικό παράγοντα, έχει και τις δεξιότητες coaching. Η μεγαλύτερη και πιο προκλητική δεξιότητα coaching για μένα είναι η υπευθυνότητα, η αυτολογοδοσία, accountability, του coachee, του συνεργάτη, του μέλους της ομάδας του ηγέτη.

Η υπευθυνότητα του άλλου κατακτάτε με την αυθόρμητη και οικειοθελή συμμετοχή του, που επιτυγχάνονται σήμερα μόνο από έναν coach.

Από έναν Coach Ηγέτη που ενστερνίζεται το coaching, όχι μόνο μερικές δεξιότητες πχ ενεργητική ακρόαση ή κατάλληλες ερωτήσεις, αλλά εκπαιδεύεται και εξασκεί ολόκληρη τη μεθοδολογία. Τη μαγική αυτή διαδικασία που ξεκινά από τη δημιουργία εμπιστοσύνης, συνεχίζει με την ενεργοποίηση και επιτυγχάνει την επιδιωκόμενη αλλαγή, προς όφελος του συνεργάτη και τη συμμετοχή του σε αυτή.

Το γιατί έχει να κάνει συνοπτικά με το εσωτερικό κίνητρο του καθενός μας δηλαδή το άθροισμα των αξιών των επιθυμιών των αναγκών και των πεποιθήσεων

Όσο πιο δυνατό είναι το κίνητρο τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει ο ηγέτης να ξεπεράσει κάθε εμπόδιο που του παρουσιάζεται ή θα παρουσιάζεται πάντα μπροστά του.

Τα μάτια όλων στρέφονται επάνω του γι’ αυτό έχει φανατικούς ακολούθους αλλά και φανατικούς εχθρούς ή  αντιπάλους.

Είσαι πολύ ευαίσθητος/η για να αντέξεις αυτή την τεράστια αντίθεση;

Η ίδια είμαι υπερβολικά ευαίσθητη και αυτό δουλεύω μια ζωή με τη βοήθεια του coaching.

-Mπορώ όμως να είμαι μια τολμηρή και ονειροπόλα ηγέτιδα και να μην το βάζω κάτω. Έχει να κάνει πιστεύω με τις εσωτερικές δυνάμεις και  με την εξωτερική βοήθεια.

-Οι εσωτερικές δυνάμεις είναι οι αρετές που χρειάζεται να εξασκήσεις

-Η εξωτερική βοήθεια είναι να καταλάβεις την κοινότητα που χτίζεις με τους μαθητές σου, τους συνεργάτες σου, τους μελλοντικούς ηγέτες που δημιουργείς.

Επιπλέον θέλω με αυτό το βιβλίο να σου δείξω με ποιο τρόπο μπορείς να είσαι όχι μόνο αποτελεσματικός ηγέτης/τιδα αλλά συγχρόνως και ευτυχισμένος/η ηγέτης/τιδα.

Η αυτογνωσία

Προϋπόθεση- υπόβαθρο.

Οι δύο παραπάνω διαστάσεις -το γιατί και το πως – έχουν ως βάση και προϋπόθεση την αυτογνωσία. Την αυτογνωσία η οποία έρχεται σιγά σιγά όπως η σοφία,  μέσα από τη γνώση και τις εμπειρίες που αποκτάμε σταδιακά.

Η αυτογνωσία έχει τρεις διαστάσεις:

– Τι μπορώ

– Tι θέλω  και

– Τις εξωτερικές συνθήκες που υπάρχουν κάθε φορά.